powered by Agones.gr - opap

Παρασκευή, 4 Μαρτίου 2011

ΜΠΑΝΙΟ..ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΛΛΟΙ..

Αν ζούσατε για παράδειγμα αιώνες πριν δε θα είχατε δει ποτέ στη ζωή σας μπανιέρα, ούτε και τουαλέτα. Ας πάρουμε τα πράγματα όμως από την αρχή και ας δούμε πως μεταμορφώθηκε ο χώρος του μπάνιου με το πέρασμα του χρόνου.

Στη μινωική Κρήτη και συγκεκριμένα στην Κνωσό μπορεί κανείς να διακρίνει στο Μέγαρο της Βασίλισσας, το λουτρό της, που διέθετε μια πήλινη μπανιέρα, υδραυλική εγκατάσταση της τουαλέτας και αποχετευτικό σύστημα, που ήταν εκπληκτικά επιτεύγματα για εκείνη την εποχή. Η τεχνολογία αυτή φαντάζει ακόμα σημαντικότερη, αν αναλογιστεί κανείς ότι το 16ο αιώνα μ.Χ., σε μεγάλες πόλεις, όπως το Λονδίνο και το Παρίσι, δεν υπήρχαν τουαλέτες στις οικίες.

Επίσης, από την αρχαία ακόμα Ελλάδα συναντάμε δημόσια λουτρά τα οποία συνδυάζονταν κυρίως με αθλητικές δραστηριότητες. Με την πάροδο του χρόνου, τα δημόσια λουτρά εξελίχθηκαν εντυπωσιακά και στην πορεία δημιουργήθηκαν τα ρωμαϊκά και τα οθωμανικά λουτρά. Χαρακτηριστικό είναι ότι από τα πρώτα έργα που έφτιαχναν οι Οθωμανοί μόλις κατακτούσαν μια πόλη, είναι τα χαμάμ, καθώς θεωρούσαν ότι το πλύσιμο εξαλείφει τις αμαρτίες της ψυχής.

Εικ. 1 Στην αρχαία Ελλάδα ήταν συνήθης η ύπαρξη δημοσίων λουτρών κύριως σε αθλητικές δραστηριότητες. Με την επέκταση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας σε κάθε πόλη πλέον συναντάμε χαμάμ, καθώς ήταν τα πρώτα έργα που κατασκεύαζαν οι Οθωμανοί

Τα λουτρά για πολλούς αιώνες αποτελούσαν σημείο αναφοράς για πολλές σημαντικές τελετουργίες σχετικές με τον εορτασμό επετείων και σημαντικών γεγονότων. Στη αρκαδική Γορτυνία, μάλιστα βρέθηκε ένα λουτρό ελληνιστικής εποχής το οποίο διέθετε σύστημα θέρμανσης, με ζεστό αέρα που κυκλοφορούσε κάτω από το δάπεδο.

Η αρχαία Ρώμη διέθετε επίσης ένα σημαντικό σύστημα υδροδότησης και αποχέτευσης, το οποίο αποτελεί μέχρι και σήμερα αντικείμενο θαυμασμού (αρκετά περιορισμένο βέβαια σε έκταση και έξω από τα νοικοκυριά). Χαρακτηριστικό του συστήματος της αρχαίας Ρώμης ήταν ότι διέθετε συνεχή παροχή σε κεντρικές τοπικές περιοχές, σε αντίθεση με τα σημερινά συστήματα τα οποία μεταφέρουν νερό σε ιδιωτικές συνδέσεις.

Αιώνες αργότερα, κατά το Μεσαίωνα, το πλύσιμο άρχισε να θεωρείται αμαρτία και οι άνθρωποι σταμάτησαν να φροντίζουν την προσωπική τους υγιεινή. Για τη συλλογή των ακάθαρτων απόνερων, οι άνθρωποι σκάβανε βόθρους ενώ με πιο ανεπτυγμένα αποχετευτικά δίκτυα διοχέτευαν τα απόνερα σε ποταμούς ή λίμνες. Τότε ήταν που ξέσπασαν και προβλήματα επιδημιών, γεγονός που κατέστησε επιτακτική την ανάγκη για πιο σωστή διαχείριση των αποβλήτων που προκύπτουν σε μεγαλύτερα αστικά κέντρα.

Σταδιακά όμως οι μπανιέρες επέστρεψαν στα σπίτια και η αντίληψη για την καθαριότητα άλλαξε. Μαζί με το μπάνιο άρχισαν σιγά σιγά να περιορίζονται και οι ασθένειες και να απομακρύνονται τα μικρόβια.

Παράλληλα, πρόβλημα εξακολουθεί να αποτελεί ο εφοδιασμός των σπιτιών με νερό. Η υδροδότηση ξεκίνησε σιγά-σιγά στα τέλη του 19ου αιώνα, αρχικά στα αστικά νοικοκυριά. Εξακολουθούσε όμως να θεωρείται πολυτέλεια, ακόμα και στις μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις.

Την εποχή που δεν υπήρχε τρεχούμενο νερό, το μπάνιο ήταν "κινητό". Τα είδη υγεινής που χρησιμοποιούνταν ήταν κουβάδες, σκάφες και λεκάνες, από σμάλτο ή χωρίς, ξύλο και χαλκό.
Όταν ήρθε το τρεχούμενο νερό, δημιουργήθηκε εντός του σπιτιού ένα ολόκληρο δωμάτιο με είδη υγιεινής που εξυπηρετούσε την προσωπική υγιεινή των ανθρώπων. Σταδιακά, οι λεκάνες και οι κανάτες που ήταν ακουμπισμένες σε ένα τραπέζι, αντικαταστήθηκαν από τον νιπτήρα με βρύση που ήταν στερεωμένη στον τοίχο. Οι μπανιέρες από επισμαλτωμένο χυτοσίδηρο με τα ποδαράκια έκαναν την εμφάνιση τους και έγιναν ιδιαίτερα δημοφιλείς από το 1920.

Εικ. 2 Οι μπανιέρες έκαναν την εμφάνισή τους γύρω στο 1920 και γρήγορα κατέκτησαν την προτίμηση του κόσμου

Η ποικιλία των υλικών που χρησιμοποιείται για την δημιουργία των ειδών υγιεινής με το πέρασμα του χρόνου εξελίσσεται και από τον χυτοσίδηρο και τον πηλό, οδηγούμαστε στην πορσελάνη και το ανοξείδωτο ατσάλι.

Το 1880 ο Κλάρενς Κέμπ από την Καλιφόρνια, με την εφεύρεση του φέρνει το ζεστό νερό μέσα στο σπίτι. Δημιουργεί για πρώτη φορά τον ηλιακό θερμοσίφωνα, ο οποίος έφτασε να χρησιμοποιείται στο 30% των σπιτιών της Καλιφόρνιας. Η χρήση του όμως ατόνησε στις αρχές του 19 αιώνα, λόγω της χρήσης του άφθονου τότε πετρελαίου και του εξηλεκτρισμού. Μετά την πετρελαϊκή κρίση της δεκαετίας του '70 άρχισε πάλι να χρησιμοποιείται στις χώρες με ηλιοφάνεια. Στην Ελλάδα, το πρώτο μοντέλο ηλιακού θερμοσίφωνα λανσαρίστηκε το 1974 και το 2004 ήταν περίπου εγκατεστημένα τρία εκατομμύρια τετραγωνικά μέτρα συλλεκτών.

Στα μέσα 19ου αιώνα εφευρέθηκε και μια νέα μέθοδος πλυσίματος. Πρόκειται για το ντους, το οποίο απαιτούσε λιγότερο χρόνο και νερό. Στην αρχή οι ντουζιέρες τοποθετήθηκαν σε δημόσιου ενδιαφέροντος κτίρια όπως σε φυλακές, στρατώνες κ.λπ. και στη συνέχεια ενσωματώθηκαν στη μπανιέρα. Εκεί που υπήρχε έλλειψη χώρου, άρχισαν να τοποθετούνται μόνο καμπίνες ντους αντί για μπανιέρες και το τηλέφωνο κρεμόταν από ένα γάντζο.

Στα τέλη του 1960 εμφανίστηκαν οι καμπίνες υδρομασάζ, οι οποίες διαδόθηκαν ευρέως τη δεκαετία του '80 και εξελίχθηκε η τεχνολογία τους. Σήμερα μπορεί να βρει κάποιος στην αγορά, μπανιέρες υδρομασάζ, στήλες υδρομασάζ, καμπίνες σάουνα, καμπίνες ατμοντούς, καμπίνες υδρομασάζ, σάουνες και πολλά άλλα είδη.

Παράλληλα, το μπάνιο πλέον έχει συνδεθεί με την αντίληψη της φυσικής και πνευματικής ευεξίας. Θεωρείται ως εκείνο το δωμάτιο στο σπίτι όπου μπορεί κάποιος να κάνει κάτι όμορφο και χαλαρωτικό για τον εαυτό του.

Εικ. 3 Σήμερα στο μπάνιο δίνεται η ίδια προσοχή για τη διακόσμηση και εξοπλισμό του όπως και για τα υπόλοιπα δωμάτια του σπιτιού

Το μπάνιο αποτελεί εκείνο το κομμάτι του σπιτιού που έχει υποστεί δραματικές αλλαγές τα τελευταία χρόνια. Τα σύγχρονα είδη υγιεινής, λοιπόν, δεν έχουν αποκλειστικό στόχο την καθαριότητα. Ο σχεδιασμός και ο εξοπλισμός του έχουν πλέον έχει γίνει τέχνη. Η διακόσμησή του, η σωστή επιλογή των ειδών υγιεινής, και η σωστή τοποθέτηση τους μπορεί να μεταμορφώσουν τον κάθε χώρο. Εκείνο που μας χρειάζεται είναι έμπνευση και δημιουργική διάθεση, καθώς οι επιλογές πλέον είναι πολλές.

LinkWithin

Related Posts with Thumbnails